Phần một: Hướng dẫn nội dung ôn tập-Phần văn học-Đàn ghi ta của Lor-ca (Thanh Thảo)

Nguồn website dethi123.com

I- NỘI DUNG TRỌNG T M CẦN ÔN TẬP 1. Tác giả, tác phẩm a) Tác giả | Thanh Thảo tên khai sinh là Hồ Thành Công, sinh năm 1946, quê ở huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi. Tốt nghiệp Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, ông tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước ở chiến trường miền Nam. Từ sau năm 1975, Thanh Thảo chuyên hoạt động văn nghệ và báo chí. Thanh Thảo là một trong số những gương mặt tiêu biểu của thơ ca thời kì kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đồng thời cũng là một cây bút có nhiều nỗ lực đổi mới thơ Việt Nam đương đại với nhiều tác phẩm được dư luận quan tâm. Năm 2001, Thanh Thảo được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật. b) Tác phẩm Đàn ghi ta của Lor-ca in trong tập Khối vuông ru-bích (1985) được xem là một trong những bài thơ thành công về nhiều mặt, tiêu biểu cho tư duy thơ Thanh Thảo: giàu suy tư; cảm xúc mãnh liệt và phóng túng, ít nhiều nhuốm màu sắc tượng trưng, siêu thực. 2. Nội dung, nghệ thuật – Hình tượng Lor-ca là hình tượng trung tâm của bài thơ. Nhà thơ Thanh Thảo muốn phục hiện cái chết bi tráng, oan nghiệt của Lor-ca; đồng thời ca ngợi sự bất tử của người nghệ sĩ qua tiếng đàn ghi ta mà sinh thời Lor-ca đã ước nguyện: “khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”. – Ở nửa đầu bài thơ, khí chất và thân phận nghệ sĩ Lor-ca được thể hiện rất đậm nét. Qua từng dòng thơ, độc giả thấy hiện lên một nghệ sĩ lãng du có tâm hồn phóng khoáng, tha thiết yêu đời, yêu người, cô đơn trong sáng tạo, hết mình dâng hiến nhưng lại có số phận bi kịch. – Ở nửa cuối của bài thơ, tác giả suy tưởng về sức sống kì diệu của thơ Lor-ca nói riêng và sự trường tồn của nghệ thuật chân chính nói chung. – Hình tượng cây đàn, tiếng đàn trong bài thơ mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Hình tượng đó gắn liền, thống nhất với hình tượng Lor-ca. Nó là tiếng lòng của Lor-ca trước cuộc sống, trước thời đại. Nó thể hiện tâm hồn, số phận của nhà thơ Lor-ca. Tiếng đàn có nhiều cung bậc và thơ Lor-ca cũng có nhiều âm sắc. Tiếng đàn bất tử như thơ của Lor-ca không thể bị huỷ diệt. – Bài thơ có cấu trúc tựa một bản nhạc nhờ sử dụng sáng tạo thể thơ tự do: những câu thơ dài ngắn đan xen, chuỗi âm li-la li-la li-la luyến láy sau hai câu thơ đầu và vang lên ở phần kết thúc bài thơ làm nên nhạc tính, thể hiện linh hoạt và sinh động những mạch cảm xúc dồi dào, phong phú. Cấu trúc này cũng đồng thời tạo nên sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa thơ và nhạc, giữa lãng mạn và bi tráng, giữa âm thanh và màu sắc, giữa liền mạch và đứt quãng,… trong việc thể hiện cảm xúc trữ tình. – Thành công nổi bật về nghệ thuật của bài thơ là việc sử dụng kết hợp với tần số cao các hình ảnh mang ý nghĩa tượng trưng: áo choàng đỏ gắt, đàn ghi ta (tượng trưng cho hình ảnh Lor-ca), bầu trời, cô gái, tiếng ghi ta nâu, tiếng ghi ta xanh, bọt nước vỡ tan, ròng ròng máu chảy,… (tượng trưng cho khát vọng tự do, cho nỗ lực cách tân nghệ thuật và cuộc đời bi tráng của Lor-ca); dùng phổ biến các kết hợp “lạ hoá” (tỉnh lược từ hoặc giấu kín liên hệ của hai bình diện nghĩa được kết hợp) để sáng tạo hình ảnh thơ: “tiếng đàn bọt nước”, “miền đơn độc”, “vầng trăng chếnh choáng”, “tiếng ghi ta nâu”, “chàng ném trái tim mình”,… * Qua hình tượng Lor-ca và tiếng đàn ghi ta, tác giả cảm thương cái chết bi tráng của người nghệ sĩ đấu tranh cho tự do và cách tân nghệ thuật, đồng thời bày tỏ nỗi đau xót và niềm tin sâu sắc vào sự bất tử của tên tuổi và sự nghiệp Lor-ca – nhà thơ, nhà cách tân vĩ đại của văn học Tây Ban Nha và thế giới thế kỉ XX. II – C U HỎI ÔN TẬP 1. Hình tượng tiếng đàn trong bài thơ mang ý nghĩa tượng trưng gì? 2. Cảm nhận của anh (chị) về hình tượng Lor-ca trong bài thơ.